Ο Ένγκελς Σήμερα : Για Τη Μεταβατική Λογική Της Πολιτικής Πάλης / του Χρή­στου Κε­φα­λή

Το έργο του Φρίντριχ Ένγκελς, όπως και εκείνο του Μαρξ, είναι εξαιρετικά ευρύ και πολύπλευρο, ώστε να μην μπορεί να αξιολογηθεί και συσχετιστεί με το σήμερα σε ένα σύντομο άρθρο.

Από το 1844, όταν εγκαι­νιά­στη­κε η βαθιά φιλία του με τον Μαρξ, ο Έν­γκελς συ­νει­σέ­φε­ρε κα­θο­ρι­στι­κά στη θε­με­λί­ω­ση του επι­στη­μο­νι­κού σο­σια­λι­σμού. Οι πο­λε­μι­κές του ενά­ντια στον Σέ­λινγκ στη φάση του χε­γκε­λια­νού ρι­ζο­σπα­στι­σμού του· η γνω­ρι­μία του με τη ζωή της αγ­γλι­κής ερ­γα­τι­κής τάξης, καρ­πός της οποί­ας ήταν η εδραί­ω­ση των κομ­μου­νι­στι­κών πε­ποι­θή­σε­ών του και το πρώτο με­γά­λο του έργο, Η Κα­τά­στα­ση της Ερ­γα­τι­κής Τάξης στην Αγ­γλία· οι κοι­νές φι­λο­σο­φι­κές ερ­γα­σί­ες με τον Μαρξ στα 1844-46 (Αγία Οι­κο­γέ­νεια και Γερ­μα­νι­κή Ιδε­ο­λο­γία)· οι πρώ­τες ση­μα­ντι­κές ιστο­ρι­κές με­λέ­τες του μετά την ήττα των επα­να­στά­σε­ων του 1848 (Επα­νά­στα­ση και Αντε­πα­νά­στα­ση στη Γερ­μα­νία, Ο Πό­λε­μος των Χω­ρι­κών στη Γερ­μα­νία)· η κα­θο­ρι­στι­κή συμ­βο­λή του στη μαρ­ξι­στι­κή φι­λο­σο­φία με το Αντί-Ντί­ρινγκ και τις με­λέ­τες του για τη δια­λε­κτι­κή της φύσης· η επι­με­λής ερ­γα­σία του για την έκ­δο­ση των ανο­λο­κλή­ρω­των τόμων ΙΙ και ΙΙΙ του Κε­φα­λαί­ου· η κα­θο­ρι­στι­κή συμ­βο­λή του στην ορ­γά­νω­ση και τον ιδε­ο­λο­γι­κό εξο­πλι­σμό των μα­ζι­κών ερ­γα­τι­κών κομ­μά­των στα πρώτα χρό­νια της Β΄ Διε­θνούς· τέλος, οι με­λέ­τες του για την πρω­τό­γο­νη κοι­νω­νία, τον ου­το­πι­κό σο­σια­λι­σμό και τον Φόιερ­μπαχ – είναι τα πιο κύρια ορό­ση­μα της δια­νοη­τι­κής του πο­ρεί­ας.

200 Χρόνια Από Τη Γέννηση Του Φρίντριχ Ένγκελς : Η Ζωή Και Οι Ιδέες Του

Ρομπ Σιούελ

Σήμερα συμπληρώνονται 200 χρόνια από τη γέννηση του Φρίντριχ Ένγκελς. Ο Ρομπ Σιούελ, αρχισυντάκτης της εφημερίδας Socialist Appeal που εκδίδεται από το βρετανικό τμήμα της Διεθνούς Μαρξιστικής Τάσης, τιμά την επέτειο εξετάζοντας τη ζωτική συμβολή του Ένγκελς στην ανάπτυξη των ιδεών του Μαρξισμού, για την οποία του οφείλουμε ένα τεράστιο χρέος ευγνωμοσύνης.

Ένγκελς, 200 Χρόνια Από Τη Γέννηση Του «Στρατηγού» : Η επιδίωξη, / του Αλέκου Αναγνωστάκη

Παραφράζοντας την τελευταία λόγια της απολογίας του Μπουχάριν  θα μπορούσαμε να πούμε πως έρχονται στιγμές που ο άνθρωπος αναρωτάτε, ζω αλλά στο όνομα τίνος ζω;  Κι αν πεθάνω, στο όνομα τίνος θα πεθάνω;

Ο ¨Ένγκελς έζησε και πέθανε ως ο εμπνευστής και υπηρέτης  της χειραφετημένης και χειραφετητικής κοινωνίας της κοινωνικής ισότητας, της κατάργησης κάθε καταπίεσης και εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. ’Έζησε και πέθανε  με την και για την επιδίωξη της κομμουνιστικής κοινωνίας και των μέσων - θεωρητικών προγραμματικών και οργανωτικών - μετάβασης προς αυτήν.

Φρίντριχ Ένγκελς, Πρωτεργάτης Του Κομμουνιστικού Κινήματος

Δημήτρης Γρηγορόπουλος  

Σαν σήμερα πριν από 200 χρόνια γεννήθηκε ο Φρίντριχ Ένγκελς, ένας πρωτοπόρος επαναστάτης, θεμελιωτής της θεωρίας του κομμουνισμού, αχώριστος συνεργάτης και σύντροφος του Καρλ Μαρξ. Η συμβολή του Ένγκελς στη θεωρητική θεμελίωση της αναγκαιότητας-δυνατότητας της κομμουνιστικής απελευθέρωσης ήταν ιδιαίτερα σημαντική, ειδικά σε τομείς όπως η διαλεκτική και η σχέση της με τις φυσικές επιστήμες, ο ιστορικός υλισμός και η πολιτική οικονομία.

200 Χρόνια Από Την Γέννηση Του Φρίντριχ Ένγκελς / Μ. Πάμπλο (κείμενο του 1995)

Παρακάτω δημοσιεύουμε ένα κείμενο του ιστορικού ηγέτη του διεθνούς τροτσκισμού, του Μιχάλη Ράπτη ή Πάμπλο. Το κείμενο ήταν η εισήγηση του Πάμπλο σε θεωρητικό διήμερο του ΕΕΚ στις 15 και 16 Μαΐου 1995, στα 100χρονα από το θάνατο του Ένγκελς, που είχε γίνει στο Πολυτεχνείο. Παρά τις διαφωνίες του ΕΕΚ με στρατηγικούς προσανατολισμούς του Πάμπλο δεν πάψαμε ποτέ να εκτιμούμε το έργο του «Μια ζωή επαναστάτης». Το κείμενο αυτό, όπως όλα τα κείμενα των εισηγητών, εκδόθηκαν στο περιοδικό του ΕΕΚ Επαναστατική Μαρξιστική Επιθεώρηση. Έχει τίτλο Φ. Ένγκελς : To “Δεύτερο Βιολί”.

Αν και ο ίδιος ο Ένγκελς χρησιμοποιούσε αυτόν τον χαρακτηρισμό για τον εαυτό του, προσωπικά δεν θα χρησιμοποιούσα αυτόν τον όρο στον τίτλο του άρθρου – κι αυτή είναι ίσως μια άλλη διαφωνία με τον Πάμπλο… Ο Φρειδερίκος Ένγκελς ήταν μέγιστος για να είναι Δεύτερος… μάλλον ταιριάζει ο όρος Πρωτο-Δεύτερος.

Ας διαβάσουμε το κείμενο του Μιχάλη Πάμπλο.

Θόδωρος Κουτσουμπός

Φρίντριχ Ένγκελς : «Για Την Εξουσία»

Φρίντριχ Ένγκελς: «Για την Εξουσία»*

Ένας αριθμός Σοσιαλιστών έχει εσχάτως εξαπολύσει μια συστηματική εκστρατεία ενάντια σε αυτό που αποκαλούν αρχή της εξουσίας. Επαρκεί να τους πούμε ότι αυτή ή εκείνη η πράξη είναι εξουσιαστική για να την καταδικάσουν. Αυτή τη συνοπτική διαδικασία κριτικής της εξουσίας την έχουν καταχραστεί τόσο, ώστε είναι πλέον απαραίτητο να δούμε το θέμα πιο συγκεκριμένα.

Η εξουσία με την έννοια που χρησιμοποιείται η λέξη εδώ σημαίνει: η επιβολή της θέλησης ενός άλλου πάνω στην δίκη μας· επιπρόσθετα η εξουσία προϋποθέτει την υποταγή. Τώρα, μιας και αυτές οι δύο λέξεις ακούγονται κάπως άσχημες, και η σχέση που αντιπροσωπεύουν είναι δυσμενής για το υποταγμένο μέρος, το ζήτημα είναι να εξακριβώσουμε αν υπάρχει τρόπος να απαλλαγούμε από αυτήν· αν. με δοσμένες τις συνθήκες της υπάρχουσας κοινωνίας, μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα κοινωνικό σύστημα στο οποίο η εξουσία δεν θα έχει κανένα σκοπό και κατά συνέπεια θα πρέπει να εξαφανιστεί.

Σαν Σήμερα 28/11/1820 Γεννιέται Ο Φρίντριχ Ένγκελς

 Φρίντριχ Ενγκελς

Στις 28/11/1820 γεννιέται ο Φρίντριχ Ενγκελς, κορυφαία θεωρητικοπολιτική μορφή του παγκόσμιου εργατικού, επαναστατικού και κομμουνιστικού κινήματος.

Ο Φ. Ένγκελς από κοινού με τον Κ. Μαρξ συνδιαμόρφωσαν και θεμελίωσαν την επιστημονική κοσμοθεωρία της εργατικής τάξης, αποδεικνύοντας το αναπόφευκτο, νομοτελειακό πέρασμα της κοινωνίας από τον καπιταλισμό στον κομμουνισμό. Και έδωσαν έτσι στην πρωτοπόρα επαναστατική τάξη τα όπλα για να γίνει τάξη για τον εαυτό της, προκειμένου να φέρει σε πέρας την ιστορική της αποστολή, την κοινωνική απελευθέρωση από την ταξική εκμετάλλευση.

200 Χρόνια Από Τη Γέννηση Του Φρίντριχ Ένγκελς – Η Συνεισφορά Του (του Χρήστου Κεφαλή)

 Φρίντριχ Ένγκελς

Η συμπλήρωση φέτος 200 χρόνων από τη γέννηση του Ένγκελς δεν έχει τύχει μιας προσοχής συγκρίσιμης με εκείνη που έλαβε προ διετίας η αντίστοιχη επέτειος του Μαρξ. Άδικα, γιατί ο Ένγκελς άφησε μια πληθώρα από συνεισφορές που όχι μόνο αποτελούν υποδείγματα εφαρμογής της διαλεκτικής μεθόδου σε μια ποικιλία πεδίων, αλλά συχνά παραμένουν επίκαιρες σε σχέση με τα τωρινά καθήκοντα και ζητήματα του κομμουνιστικού κινήματος. Στο παρόν σύντομο σημείωμα θα επιχειρήσουμε να υποδείξουμε μόνο μερικές από τις πιο σημαντικές στα πεδία της πολιτικής, της οικονομίας, της ιστορικο–υλιστικής ανάλυσης και της φιλοσοφίας.

Ο Ένγκελς ήταν ένας βαθύς πολιτικός αναλυτής, ιδιαίτερα ικανός στο να συλλαμβάνει την ουσία μιας κατάστασης. Αν και δεν είναι ευρέως γνωστό, ήταν ο πρώτος μαρξιστής που συνέλαβε την έννοια των μεταβατικών αιτημάτων και επεξεργάστηκε το πρώτο μεταβατικό πρόγραμμα των κομμουνιστών στις επαναστάσεις του 1848–49. Στην μπροσούρα του Αρχές του Κομμουνισμού (1848) [βλ. τις Αρχές στο παράρτημα της συλλογής δοκιμίων των Λένιν και Τρότσκι για τους Μαρξ–Ένγκελς 170 χρόνια από το Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος, εκδ. Εργατική Πάλη] βρίσκουμε μια εκτενή παρουσίαση των μεταβατικών αιτημάτων, η οποία ενσωματώθηκε στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο από τον Μαρξ, ενώ η θεωρητική τους θεμελίωση δόθηκε στην πολεμική του στον Καρλ Χάιντσεν (Σεπτέμβρης 1847).

ΦΡΙΝΤΡΙΧ ΕΝΓΚΕΛΣ

Β. Ι. Λένιν

ΦΡΙΝΤΡΙΧ ΕΝΓΚΕΛΣ

Ποιος πυρσός του πνεύματος έσβησε
Ποια να χτυπάει σταμάτησε καρδιά!

Στις 5 του Αυγούστου 1895 πέθανε στο Λονδίνο ο Φρίντριχ Ένγκελς. Μετά από το φίλο του, τον Καρλ Μαρξ (που πέθανε το 1883), ο Ένγκελς ήταν ο πιο επιφανής σοφός και δάσκαλος του σύγχρονου προλεταριάτου του πολιτισμένου κόσμου. Από τότε που το πεπρωμένο ένωσε τους Καρλ Μαρξ και Φρίντριχ Ένγκελς, το έργο όλης της ζωής των δυο φίλων έγινε το κοινό τους έργο. Συνεπώς, για να καταλάβει κανείς τι έκανε ο Φρίντριχ Ένγκελς για το προλεταριάτο, πρέπει ν’ αφομοιώσει καλά τη σημασία τής διδασκαλίας και της δράσης του Μαρξ στην ανάπτυξη του σύγχρονου εργατικού κινήματος. Πρώτοι ο Μαρξ και ο Ένγκελς έδειξαν, ότι η εργατική τάξη με τις διεκδικήσεις της είναι το αναγκαίο γέννημα του σύγχρονου οικονομικού καθεστώτος, που μαζί με την αστική τάξη δημιουργεί και οργανώνει αναπόφευκτα και το προλεταριάτο∙ έδειξαν ότι την ανθρωπότητα δε θα την απαλλάξουν από τις συμφορές που τη δέρνουν σήμερα, οι καλοπροαίρετες προσπάθειες ορισμένων ευγενικών προσωπικοτήτων, αλλά η ταξική πάλη του οργανωμένου προλεταριάτου. 

5/8/1895 "Φεύγει" Από Την Ζωή ο Φρ. Ένγκελς

 05/08/1895

Πεθαίνει ο Φρίντριχ Ενγκελς, κορυφαία μορφή του παγκόσμιου εργατικού, επαναστατικού και κομμουνιστικού κινήματος. Ο Φ. Ένγκελς από κοινού με τον Κ. Μαρξ συνδιαμόρφωσαν και θεμελίωσαν την επιστημονική κοσμοθεωρία της εργατικής τάξης, αποδεικνύοντας το αναπόφευκτο, νομοτελειακό πέρασμα της κοινωνίας από τον καπιταλισμό στον κομμουνισμό. Και έδωσαν έτσι στην πρωτοπόρα επαναστατική τάξη τα όπλα για να γίνει τάξη για τον εαυτό της, προκειμένου να φέρει σε πέρας την ιστορική της αποστολή, την κοινωνική απελευθέρωση από την ταξική εκμετάλλευση.
Ο Ενγκελς ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τη θεμελίωση και την τεκμηρίωση της υλιστικής διαλεκτικής, αντιμετωπίζοντας πλήθος θεωρητικών προβλημάτων και αναλαμβάνοντας να αντικρούσει τις αντιεπιστημονικές απόψεις της ιδεαλιστικής φιλοσοφίας. Ανάμεσα στα πολλά έργα του που ξεχώρισαν, το «Αντι- Ντύρινγκ», «η Καταγωγή της Οικογένειας, της Ατομικής Ιδιοκτησίας και του Κράτους», «Ουτοπικός και Επιστημονικός Σοσιαλισμός», «Για το Ζήτημα της Κατοικίας» και πλήθος άλλα. Ο Ένγκελς συνδύασε τη συγγραφική του δραστηριότητα με την επαναστατική πάλη και πήρε μέρος σε πολλές επαναστατικές εξεγέρσεις, όπως στη Γερμανία και τη Γαλλία.
Ο θάνατός του, αν και αναμενόμενος μιας και ο Ένγκελς ήταν άρρωστος από καιρό, έπεσε σαν κεραυνός στο διεθνές σοσιαλιστικό κίνημα. Ο Βίλχελμ Λίμπκνεχτ, ένας από τους ηγέτες τότε του Γερμανικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, που είχε γνωριστεί και συνεργαστεί με τον Μαρξ και τον Ενγκελς, έγραψε: «Ο Στρατηγός (σ.σ. έτσι χαρακτήριζαν τον Ένγκελς) πέθανε χθες τη νύχτα 10.30… Παρόλο που το θάνατό του τον περιμέναμε, το πλήγμα ωστόσο ήταν σκληρό, φοβερό. Είχε πέσει σαν δέντρο που το κόβουν, ο γιγάντιος ήρωας του πνεύματος που είχε θεμελιώσει μαζί με τον Μαρξ τον επιστημονικό σοσιαλισμό και είχε διδάξει την τακτική του σοσιαλισμού... ο φίλος, ο σύμβουλος, ο οδηγός, ο μαχητής ήταν νεκρός».

Πηγή : 902  

Ένγκελς - Ουτοπικός και Επιστημονικός Σοσιαλισμός

του Νεκτάριου Δαργάκη

Το βιβλίο του Φρίντριχ Ένγκελς «Σοσιαλισμός, Ουτοπικός και Επιστημονικός» είναι μια από τις καλύτερες και πιο κατανοητές εισαγωγές στη θεωρία του Μαρξισμού. O Καρλ Μαρξ στον πρόλογο της γαλλικής έκδοσης του 1880 γράφει «σ’ αυτή την παμφλέτα, παρουσιάζουμε τα πιο επίκαιρα αποσπάσματα του θεωρητικού τμήματος του βιβλίου του Ένγκελς που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως η εισαγωγή στον επιστημονικό σοσιαλισμό».